Gepost door: prretje | maart 15, 2012

Inspiratie

Van wat er elders in het land gebeurt en hoe collega’s met bepaalde zaken omgaan, kun je veel leren. Daarom togen we vandaag naar Hengelo waar dit jaar ‘De beste bibliotheek van Nederland’ staat.

Hengelo is een plaats van 80.000 inwoners met een relatief nieuwe bibliotheek (2006) in het centrum. Een fijne plek om te verblijven en waar van alles te beleven is. Naast het gebruiken van de collectie, kunnen ‘de gasten’ (zoals ze in Hengelo hun leners en bezoekers noemen) cursussen, debatavonden, schrijversoptredens en lezingen bezoeken.

Een prettig, ruim opgezet leescafé, met honderden tijdschriften, zorgt ervoor dat dit een zeer gewaardeerde ontmoetingsplek is om te lezen, werken, of met elkaar af te spreken.

Eenwarme en comfortabele ‘look and feel’, klantgerichte medewerkers, een eigentijdse presentatie van de collectie en een jaloersmakende samenwerking in het netwerk met Overijsselse bibliotheken. Als dat al geen inspiratie genoeg opleverde, dan deed de hartelijke ontvangst door het management het wel. “Zorg voor een hoog ambitie- en kwaliteitsniveau, laat je niet uit het veld slaan door negativiteit, denk vooruit en let erop dat niemand over je heen stapt: bij de gemeente en de politiek constant een voet tussen de deur houden en netwerken maar. Succes jullie!”

Weer buiten in de lentezon wees de klok al richting twee uur. Onze rommelende magen brachten ons naar een gezellig buitenterras waar we onszelf een broodje en een kort moment van ontspanning gunden.

Toen naar Lemelerveld. Lemelerveld??? Jawel, Lemelerveld of all places. De ontwikkelingen om onze Rijnsburgse vestiging volgend jaar onder te brengen in een multifunctioneel gebouw, wakkerde onze belangstelling voor de biebhuisvesting in dit dorpje in het oosten van het land aan. Want ook hier zit de boekenuitleen in een gedeeld huis, Kulturhus De Mozaiek. En net zoals er in Ons Huis in Rijnsburg sprake is van ongeveer 250 vierkante meter die voor de bibliotheek is gereserveerd, is dat ook in Lemelerveld het geval. Voor beide vestigingen geldt dat er een collectie onderdak moet krijgen die gericht is op alle doelgroepen. Detail, maar toch…: Lemelerveld heeft hooguit 5000 inwoners terwijl in Rijnsburg het driedubbele aantal geteld wordt. De collectie saneren, saneren en nogmaals saneren dus.

Waar wij het tot nu toe moeilijk vonden om ons een beeld te vormen van hoe je in een veel kleinere ruimte toch een aantrekkelijke bibliotheek zou kunnen organiseren, lukte dit na vanmiddag wel enigszins. Een mooi en modern concept was uitgerold waardoor met retailtechnieken als displays, focuspunten en open kasten met veel frontale presentatiemogelijkheden een acceptabel geheel was ontstaan. Zeer uitgebreide openingsuren waarvan een groot deel onbemand. De beheerder van het gebouw schakelt dan de apparatuur in en sluit dit weer af als de deuren van het gebouw dichtgaan.

“We moeten dit eigenlijk binnenkort ook aan de Rijnsburgse medewerkers laten zien”, zeiden we tegen elkaar op de terugweg naar Katwijk. Toen de zon als een oranje bol de lijn van de horizon opzocht.

Advertenties

Responses

  1. En nu nog de OBA! (Gemakkelijk te bereiken met de trein.)

  2. PS: reageren is lastiger geworden, kan alleen nog via wordpress-, twitter- of facebook-account.

  3. Je bent erdoor, Leendert, zonder problemen.
    Ja, de OBA ken ik natuurlijk al en is ook een goed voorbeeld van hoe de bibliotheek een aantrekkelijke ontmoetingsplaats kan zijn/worden. Maar ja, dan moet je er wel de faciliteiten voor hebben en die slag moeten veel Katwijkse gemeenteraadsleden nog maken. Katwijk groeit de komende jaren ook uit naar 80.000 inwoners en zo’n plaats verdient een goede, moderne bibliotheekvestiging. Zeker als je weet hoe de bibliotheek verankerd is in deze lokale gemeenschap.

  4. Dat is helemaal waar. Vroeger zat ik er ook heel vaak, in de bieb. De vraag is alleen of Katwijkers ook zullen gaan lunchen tussen de middag. Dat die La Place er zit, zorgt er natuurlijk ook voor de OBA zoveel bezoekers krijgt, en die moeten om bovenin te komen eerst die hele bibliotheek door. Het restaurant zit daar wel op een hele strategische plek. En het uitzicht krijg je erbij.

    • Alles in verhouding, helemaal mee eens. Natuurlijk moet er in Katwijk geen La Place komen met een uitgebreide kaart. Maar zoiets als een gezellige Coffe Star met gewoon iets lekker vers bij de koffie en die tegelijk voor een hapje en drankje zorgt bij lezingen etc.: ik zou niet weten waarom dat in Katwijk niet zou kunnen. Je hebt gelijk een prima slecht-weer-voorziening voor al die toeristen die nu op regenachtige dagen op straat lopen….

      • Helemaal waar, die toeristen. Het is niet altijd mooi weer en dan zou je ze moeten kunnen verwijzen van de strandbieb naar de dorpsbieb (straatbieb zou hier een duidelijker term zijn). Wat de koffie betreft, prefereer ik die van Costa, van die lekkere grote Engelse bakken! En wat het prettige is aan al die biebs, al die ontmoetingsplekken, en dat merkte ik woensdagavond ook weer: ze zijn lekker licht en ruim! Dat moet vooral zo blijven, met frisse kleuren, als de kaften van de boeken. Het is een beetje een speelomgeving, zou je kunnen zeggen. Anders dan thuis, geen eikenhouten bankstel, want dan ga je erheen, naar de bieb. Dat trekt. Dat maakt een mens blij! En daarom moet de bieb er vooral blijven, als ontmoetingsplek voor mensen die van boeken houden.

  5. Wat mij opvalt is de prettige kleurstelling in beide bibliotheken. Maar je schrijft dat de gasten in de bibliotheek in Hengelo “… schrijversoptredens en lezingen” kunnen bezoeken. Maar dat kan in bieb in Katwijk toch ook al lang? Wat mij wel weer opvalt dat er weer geen link wordt gelegd naar nieuwe digitale mogelijkheden en uitleenvoorzieningen. Dat is essentieel als een voorziening als de bibliotheek op middellange termijn – zeg vijf jaar – wil kunnen overleven. De manier waarop de samenleving verandert en eisen stelt aan hoe zij wil kunnen bestellen en geleverd krijgen, maakt zulke drastische ontwikkelingen door, dat je daar de ogen niet voor moet sluiten. En ik ben bang dat juist dat wel gebeurt, omdat ik vanuit de blog hier de indruk krijgt dat er maar steeds wordt gekeken hoe je op een andere en leukere manier boeken kunt aanbieden. Maar hoe je het ook keert of wendt, dat is niets meer als aanpassen van de traditionele manier van boeken uitlenen. Visionair is het niet. Je moet “out of the box” denken, en niet navelstaren op manieren die je zelf zo leuk vindt om mee te werken of je fysieke ‘gasten’ wilt kunnen onthalen. Want dan zit over een paar jaar toch weer met dezelfde problemen.

    Je kan de bibliotheek nog zo leuk maken met nieuwe design, toeters en bellen, cafés en wat ook meer, mensen die het druk hebben krijg je daar echt niet mee de bieb in. Het gaat er niet om dat mensen niet naar de bibliotheek willen, maar dat het gewoon niet meer in de planning past. Als je de hele week moet werken, kinderen van hort naar her moet slepen, boodschappen doen, ouders nalopen, de auto naar de garage moet brengen, naar de sportclub moet, dan komt de bibliotheek echt niet hoog op de prioriteitenlijst. Hoezeer ik een bibliotheek ook leuk vind, ik heb er domweg gewoon de tijd niet voor. En zo zijn er hele volksstammen. Vroeger gingen wij met ons allen naar de bieb. Mijn moeder zorgde voor het huishouden, als mijn vader thuis kwam was er na het eten alle tijd van de wereld om met het gezin naar de bieb te gaan. Maar als je nu ’s avonds thuis komt, begint er een nieuwe dagtaak. En als je eindelijk tijd hebt, op zondag, nou laten we het daar dan maar niet over hebben natuurlijk. Dan is de bibliotheek in Katwijk dicht. En die in Leiden bij de burcht zit dan stampvol.

    Het zou zo verfrissend zijn als de bieb in de plannen voor de toekomst eens het dappere besluit zou nemen om een vestiging of een steunpunt helemaal te sluiten en te schrappen en het geld dat je daarmee bespaart zou inzetten op een online bibliotheek. Daar heb ik behoefte aan, en ik ben zeker niet de enige. En hoeveel mensen ik inmiddels niet ken met een e-reader of tablet, dat hou ik zelf nog geen eens voor mogelijk. Maar die mensen verwachten wel dat je een boek kunt downloaden, en dat je die niet ergens moet gaan ophalen. Als jullie een online bestel mogelijkheid aanbieden, en de traditionele gedrukte boeken ook afleveren, dan kan je niet alleen boeken voor jezelf bestellen, maar ook voor ouderen die niet meer naar de bibliotheek kunnen gaan.

    Toon daarom eens durf en visie die verder gaat als een cosmetisch gamehoekje ergens in de bieb. Wanneer komt dat omslagpunt in de toekomstvisie van de bieb? Je kan je ogen niet sluiten voor het feit dat we in een tijd leven waarin Bol.com en Amazon het van de traditionele boekwinkel winnen. Zoals mijn collega de zoon van een eigenaar van een boekwinkel tegen een vriend hoorde zeggen: “Oh, dat boek heb ik bij Bol.com besteld.” Haak daar nu eens op in, in plaats van steeds maar weer willen kijken hoe je de verpakking van de bieb kan veranderen. Gebeurt dat dan helemaal niet? Waar is de bieb dan toch bang voor?

    Overigens met cafés in de bieb kan er een neveneffect ontstaan, waar je wel rekening mee moet houden. In de VS is dat al een groot probleem bij de Starbucks filialen, die vaak in een Barnes & Nobles boekwinkel zijn gevestigd. ZZP’ers maken afspraken bij zo’n café, voeren op luide toon besprekingen, maken dankbaar gebruik van de gratis Wifi mogelijkheid, en houden vervolgens een groot deel van de ochtend of middag een tafeltje bezet om daar te werken. En bestellen dan één koffie voor het fatsoen. Dat kost niet alleen omzet, maar levert ook irritatie op bij andere bezoekers. Denk na over een gedragscode hiervoor!

  6. Dank, Martin, voor je uitgebreide reactie.

    Allereerst schrijf ik geen officieel bibliotheekweblog maar een persoonlijk log. Ik ben lid van het managementteam als Hoofd frontoffice, dus verantwoordelijk voor de directe dienstverlening aan het publiek in de vestigingen. Vandaar ook mijn lichte voorkeur in het schrijven over deze kant van het bibliotheekwerk.

    Centralisatie, zeg jij. Dat onderwerp is natuurlijk al vaak bij ons besproken maar op dit moment vanwege allerlei gevoelige, politieke belangen niet haalbaar. De commissie Welzijn heeft de bibliotheek de duidelijke opdracht meegegeven 200.000 euro te bezuinigen maar tegelijk aanwezig te blijven in alle kernen en ook nog eens voor alle doelgroepen. Moet je nagaan dat Hengelo (80.000 inwoners) naast die centrale vestiging maar één kleine vestiging open heeft. Met onze huidige vestigingen kunnen wij daar nooit aan voldaan (te duur, niet efficiënt) dus zijn we hard bezig om te kijken naar allerlei andere concepten: met meerdere partners in een gemeenschapshuis, in scholen, in verzorgingstehuizen etc. Ondersteund door goede technologie heel veel open zijn, vaak onbemand.

    Natuurlijk blijft het niet alleen bij de fysieke bibliotheek (en toeters, bellen, kleurtjes en design), al geeft klantenonderzoek aan dat heel veel leners nog steeds een enorme waarde aan hechten aan een prettige verblijfplaats. Ook op digitaal/online gebied ontwikkelt de bibliotheek zich. Volgens mij ben jij lang niet van alle mogelijkheden op de hoogte maar vooruit. Gratis reserveren binnen onze collectie, vanuit je luie stoel thuis en dan kun je ook nog aangeven in welke vestiging je je materialen wilt ophalen. We zijn als Katwijkse bibliotheek verder onderdeel van één groot landelijk netwerk waardoor je alle materialen thuis kunt aanvragen die je wilt: vanuit de Hogeschool in Heerlen tot uit de universiteitsbieb in Groningen, of de centrale discotheek in Rotterdam. We bieden gratis internet en raadpleging van allerlei bijzondere databestanden, voeren digitaal klantonderzoek uit, geven cursussen op het gebied van zoeken op internet en omgaan met sociale media, bieden digitale kranten en tijdschriften aan speciaal voor laaggeletterden, geven digitale nieuwsbrieven uit. De kranten zijn onder meer te lezen via i-pads op de leestafels. Via onze webcatalogus zijn allerlei sociale webtoepassingen mogelijk: je kunt zelf recensies schrijven, tags hangen aan gelezen boeken, digitale voorkeurslijstjes/verlanglijstjes aanleggen, die mailen naar je vrienden, op twitter/facebook etc. zetten. De kaartverkoop van onze lezingen gebeurt ook online: vanuit huis kun je voor alle activiteiten kaarten kopen, betalen via i-deal en zelf printen. En nu vergeet ik nog van alles.

    Dat we nog geen e-books kunnen uitlenen, daar balen we zelf ook van maar dat heeft alles te maken met de rechten van de uitgevers en dit wordt op een landelijk niveau uitonderhandeld (http://www.bibliotheekkatwijk.nl/default.asp?content_id=117). We lenen overigens wel e-readers met content uit.

    Een bezoek aan huisdienst hebben we ook al jaren: speciaal bestemd voor de minder-mobiele klanten en uitgevoerd door vrijwilligers. Om ook voor andere klanten deze mogelijkheid aan te bieden zal de komende beleidsperiode onderzocht worden.
    Missie, visie en ambities van onze bibliotheek zijn trouwens neergelegd in het Meerjarenbeleidsplan ‘De toekomst moet je maken!’: http://www.bibliotheekkatwijk.nl/default.asp?content_id=110

    Out of the box-denken. Graag! Een goed voorbeeld was bijvoorbeeld de Strandbibliotheek: 8 weken per jaar open in het vakantieseizoen. Dáár zijn waar de mensen zijn. Gratis en zonder hindernissen. Met vooral laagdrempelige activiteiten. Een doorslaand succes, al meerdere jaren. Per 2014 wegbezuinigd. We zoeken overigens nog sponsors: de hele exploitatie kost 15.000 euro. Daar heb je alles voor: collectie, activiteiten, huur, een fantastische uitstraling, heel veel positieve publiciteit en een enorme goodwill bij de plaatselijke bevolking en toeristen. Wat te denken van de Seashore-strandbibliotheek???

    Nou ja, ik stop ermee. Er kunnen altijd dingen beter en er zijn altijd slagen te maken: dat ben ik met je eens. Maar wat ik hier ook graag wil neerzetten is dat wíj wel degelijk durf en een visie hebben. En ambities. En prima resultaten.
    Ik zou onszelf alleen toewensen dat die inzichten en dat lef ook elders ontwaakten. Ontwikkelen is één ding, de mogelijkheden ervoor krijgen om dat ook daadwerkelijk te doen, is een tweede.

    Met groet!

  7. Allemaal prima intiatieven. Maar is het dan geen goed idee om dat online reserveren te koppelen aan thuis afleveren, al dan niet tegen een vergoeding? Want dat is wel de essentie van online bestellen. Een boekenkoerier, net zoals de pizzakoerier, jeugd die met de scooter de boeken thuisbezorgt en weer ophaalt. Dat moet toch wel te doen zijn.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

%d bloggers liken dit: