Gepost door: prretje | oktober 25, 2011

XY

Heel soms geef ik mezelf een cadeautje.
Zo schonk ik mij voor de zomervakantie het boek ‘XY’ van de Italiaanse schrijver Sandro Veronesi. Omdat ik eenvoudigweg niet kon wachten en ‘m per se mee wilde nemen op reis. Op het moment dat in Wales mijn leven totaal op de kop werd gezet, was ik er juist in begonnen. Het hield me gezelschap gedurende vele lange nachten, toen de angst aan de randen van mijn kussen knaagde.

XY in het kort. In een afgelegen bergdorpje in de Dolomieten worden elf zwaar verminkte lichamen aangetroffen van mensen die allemaal door verschillende oorzaken zijn omgekomen, en allemaal op hetzelfde tijdstip. Een gruwelijke en onverklaarbare gebeurtenis, niemand begrijpt wat er is gebeurd. De twee hoofdpersonen, de jonge vrouwelijke psychiater en psychoanalytica Giovanna Gassion en dorpspriester Don Ermete, proberen met vereende krachten hulp en troost te bieden aan de getraumatiseerde inwoners maar tegelijkertijd zoeken ze steun bij elkaar om hun eigen houding te bepalen tegenover zoveel leed. Net als bij elke ramp strijkt er een compleet perscircus in het dorp neer dat de wereldvreemde bewoners nog meer beschadigd en vermorzeld. Media en politiek hebben hun eigen waarheid en trekken weer verder. X en Y, man en vrouw, geloof en wetenschap, komen elkaar tegen in deze weergaloze, fascinerende roman.

Het knappe van Veronesi is dat hij zijn lezers aan het begin van de roman opscheept met een ramp van een bijbelse grandeur en vervolgens niet op zoek gaat naar de daders. Het gaat hem louter om de vraag hoe mensen omgaan met zo’n onvoorstelbare gebeurtenis. XY gaat over over de beklemmende, verlammende angst voor alles wat we niet kunnen verklaren of begrijpen, de angst voor de talloze onvoorziene uitbarstingen van allerlei soorten van geweld, en als laatste over de nooit aflatende angst voor de dood die ons op zoveel absurde manieren zomaar kan overvallen.
Dat de mens geneigd is met verhalen en theorieën het onbegrijpelijke begrijpelijk te maken, laat dit verhaal goed zien. En daarmee wordt tegelijk ook het idee gelanceerd om dingen vast te stellen zoals ze zijn, zonder de noodzaak er met alle geweld een betekenis in te ontdekken. Leren accepteren dat er geen rationaliteit en rechtvaardigheid is in de werkelijkheid, leren berusten in het onbegrijpelijke.

Een roman die veel te denken geeft, vol existentiële vragen. Die mij, juist in die tijd van grote spanning, in een soort nachtelijke houdgreep hield. Een verhaal dat me nog eens duidelijk maakte dat een mens, met eigen middelen en vanuit eigen ervaring, zelf de onverklaarbare zaken rond leven en dood tegemoet zal moeten treden, aanvaarden en verwerken.

Ik had mezelf geen beter cadeau kunnen geven.

Advertenties

Responses

  1. Ik herinner me de titel van een streekroman: “Er is geen waarom.”

  2. Mooie overdenking.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

%d bloggers liken dit: