Gepost door: prretje | april 3, 2011

Filosofie

“De jacht op geluk brengt ongeluk”, luidt de kop boven een interview in De Volkskrant met de Franse cultuurfilosoof Pascal Bruckner. In de aanhef zegt hij verder dat hoe beter mensen het hebben, hoe ontevredener ze zijn en dat we gevangen zitten in een permanente vraag om méér.
Ik ga er eens lekker voor zitten op zaterdagmorgen. Fris gedoucht na een hardlooprondje en het goede moment om de geest te prikkelen. En dat doet dit verhaal met overtuiging.

Bruckner constateert dat de mens van nu het veel beter heeft dan de mens van pakweg een eeuw geleden. Alleen bestond er vroeger geen klaagcultuur en nu wel. Er heerst een gigantische onvrede in onze moderne, democratische maatschappij en dat is hét grote probleem. We willen meer geluk, meer liefde, meer vriendschap, meer geld, meer gezondheid. “Dat is de hel waarin we leven. We zijn zo geobsedeerd door onze jacht naar geluk dat we nooit zeker weten of we het nu wel of niet hebben bereikt. Daardoor is elke verkregen bevrediging discutabel, want we weten niet zeker of het niet toch nog beter had gekund, en of iemand anders niet toch gelukkiger is dan wij. En daardoor zijn we vrijwel nooit gelukkig”, zegt Bruckner.
Maar daar blijft het niet bij. Erger is misschien nog wel de vaststelling dat we het tij niet kunnen keren. Bruckner stelt dat de genots- en geluksdwang alleen maar verder zal toenemen. “In onze hedonistische cultuur zijn we zo ontzettend bezig met plezier en genoegen, dat het verkrijgen ervan corvee is geworden, iets waaraan je dagelijks moet sleutelen. De ziekte van vandaag is, dat het geluk werk is geworden.”
Ook het laatste citaat van Bruckner mag er zijn. “Bij geluk moet je een dubbele valstrik vermijden: de valstrik van de frustratie – want je krijgt nooit wat je wilt -, en de valstrik van de bevredigde behoefte: als je te veel hebt gehad, hoef je niet meer en slaat het verlangen om in afkeer.”

Iets in mij neigt ernaar dit verhaal direct te ontkennen. Gelijk te beweren dat ik meer van het maathouden ben. Meer een leerling uit de school van de Griekse filosoof Epicurus die geloofde dat veel nadenken maar vooral een groep vrienden om je heen verzamelen met wie het aangenaam converseren is en sowieso het verwerven en onderhouden van diepgaande vriendschap, het meest bijdraagt aan geluk.

Maar ik zeg helemaal niets. April is de Maand van de Filosofie. Ik ga er gewoon eens heel lang en heel diep over nadenken. Net als de filosoof op dit schilderij van Rembrandt doet.

Advertenties

Responses

  1. Ha Irene,

    Ik heb het interview ook gelezen en ben er al het hele weekend over aan het nadenken. Een blog schrijven laat ik nu maar achterwege, want dan wordt het na-apen. Ik herkende in mezelf ook meer een epicurist. Alleen doe ik liever aan converseren dan aan conserveren :-))

    Groetjes, Ineke

    • Wat grappig dat jij dat ook had. Je zou haast een andere krant gaan lezen dan ik, Ineke. Maar da’s ook weer zoiets en heb je dan de garantie nog wel voor artikelen waar je lekker over kan peinzen…? Ook daar nog maar even over doordenken dan.

  2. Volgens heb ik hier min of meer wel eens een blog over geschreven. Ik ben geneigd om te zeggen dat het voor veel mensen waar is, maar… aangezien wij allemaal niet in een ander tijdperk hebben geleefd, kunnen we niet controleren of dit vroeger ook niet het geval was. We hebben nu alleen meer mogelijkheden om alles te uiten.
    Niettemin ben ik een heilig voorstander van consuminderen. Ik wil niet zeggen dat we plotseling op een houtje moeten bijten, maar de vanzelfsprekendheid waarmee we ons leven volstampen met materiele zaken beangstigt mij. Zoals iemand in mijn familiekring eens zei: elke keer als ik koop waarvan ik denk dat ik het moet hebben, ben ik daar achteraf helemaal niet blij mee. Want dat is het toch wel echt het probleem van deze tijd: mensen ontlenen hun referentiekader an wat anderen doen, en zijn bang niet voor vol te worden aangezien als ze zelf een andere koers varen.

    • Gelukkig bestaat de wereld niet alleen uit meelopers. Maak ruim baan, zou ik willen zeggen, voor mensen met een eigen gezicht en een andere keuze. En met z’n allen wat meer nadenken, zou ook geen kwaad kunnen…

  3. Wij hadden vroeger thuis zo’n tegeltje aan de muur:

    “Het bezit van de zaak is het einde van het vermaeck”

    Dat laat het verplichte nastreven van alsmaar meer goed zien.
    Wij beseften een tijd geleden dat wij willen “ont-moeten”.
    Nee, niet mensen tegenkomen, maar -net zoals bij katten ontwormen-,
    net die dingen doen waardoor je dus minder “moet”.

    Bij katten is “ontwormen” simpel, een kuurtje van een paar pilletjes en wat druppels en je bent klaar, bij mensen is “ont-moeten” een stuk ingewikkelder.
    Je moet meer verdienen; je moet meer vrienden hebben, je moet een grotere auto, je moet …, je moet…., je moet…

    Probeer daar maar eens van af te komen. Nee hoor, wij moeten (bijna) niks

    • Dit vind ik nu een mooie en hartverwarmende reactie.

    • Hmmz..als ik moet ga ik gewoon naar het toilet.

      • Back to basic, Tim! Moet ook gebeuren tenslotte…

    • Leuk om jullie, die het zo goed is gelukt te ont-moeten, hier te ontmoeten. Dank voor de reactie!

  4. Las dit interview vandaag ook. Mooie blogpost.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

%d bloggers liken dit: