Op naar de Reeuwijkse Plassen voor een loopje rond de plas Broekvelden. Het is nog grijs en een beetje nevelig en we besluiten eerst het Paviljoen Reeuwijkse Hout aan te doen voor een bakkie koffie en een sandwich/uitsmijter. Vanuit de serre van deze gezellige tent hebben we volledig uitzicht over het gekozen winterverblijf van tienduizenden eenden, ganzen, smienten, zwanen en futen.

Als het er buiten steeds lichter en aangenamer uitziet, breken we op en beginnen ons tochtje langs het surfstrand dat nu meer weg heeft van een hondenuitrenplaats. Maar zodra de keffers, bijters en blaffers achter ons zijn gelaten, wordt de rust heer en meester en is alleen het geroep van de vogels nog hoorbaar. Via Abessinië naar de Lecksdijk: met mooie doorkijkjes over de plas en stille weggetjes omzoomd door knotwilgen en wuivend riet.

Na een half uurtje zijn de twee rode ijsklompen die aan mijn lijf hangen, getransformeerd in twee warme handen. Dan over de Bosmankade en de Zoetendijk. De zon breekt door en maakt het plaatje nog mooier. Op de Oudeweg en Kooidijk lijkt het wel of er een blik vogelaars is opengetrokken. Sjouwend met enorme statieven en toeters van lenzen, is dit duidelijk het serieuzere werk en snel stop ik mijn kleine toestelletje in mijn jaszak.

Of ringslangen ook een winterslaap houden, weet ik eigenlijk niet maar ze zijn, behalve op het infobord, in geen velden of wegen te bekennen. Geeft niks, er zijn vogels genoeg die op deze middag de hoofdrol voor zich opeisen.

“Nou?”, zeg ik op de terugweg in de auto, “geef je het nog toe dat wandelen gewoon leuk is en dat ‘t lekker is om buiten te zijn?” Een zacht gesnurk klinkt op. Ik kijk opzij, zie een rozerig hoofd heen en weer knikken en trek voorzichtig m’n eigen conclusie: hij is in meerdere opzichten om.

En ook ik verspreid dit gedicht graag. Al is het maar voor die prachtige laatste zin:
Wie leest, wordt door het leven zelf bewoond.

Sonnet voor 456 letters

En hier gebeurt het allemaal: vanbinnen
liggen de zinnen doodstil ingeklapt
als chromosomen, diep onder mijn kaft.
Ze wachten op een oog om te beginnen.

U leest – en loom weet zich een vers te ontspinnen.
Het was een val, u bent erin getrapt.
Geen geld of eeuwigheid wordt u verschaft.
Hooguit een ander heeft hier bij te winnen.

Andermans letters kapen uw gedachten:
mijn minutieus verzonnen DNA
heeft uit het niets al wat bestaat onttroond.

Mijn lichaam fonkelt op geroofde krachten.
Voel hoe ik groei en blakend openga.
Wie leest, wordt door het leven zelf bewoond.

Mijn in een lang schort geklede collega’s knikken vrolijk en haasten zich naar de pannen, borden en pollepels terwijl ze nog snel een koksmuts opzetten en een tang in de hand nemen. Wie niet beter weet, zou misschien denken dat ik een plotselinge carrièreswitch heb gemaakt en in de keuken van een lokale eetgelegenheid of in een bedrijfskantine terecht ben gekomen. Niets is minder waar.

Wat klopt, is dat er met enthousiasme gekookt wordt, samen met 32 kinderen zelfs. Maar de plek waar dat gebeurt, is nog steeds diezelfde bibliotheek.
“Woorden koken met Vos en Haas” heet het programma, dat voor alle groepen drie van de basisscholen wordt uitgevoerd. Want leren lezen lijkt wel iets op koken: van letters kook je woorden, van woorden kook je zinnen en van zinnen kook je een verhaal.

En zo worden er deze ochtend weer heel wat woorden gekookt. Elk groepje roert in de woordenbrei van z’n eigen pannetje. Het plezier spat er vanaf en als er uit de grote pan uiteindelijk het woord KOEK komt, is het achtereenvolgens tijd om gezamenlijk een koekje te eten en een boekje uit te zoeken.

Na drie kwartier kokkerellen zie ik de twee hoofdkoks in uniform terug bij een kopje koffie. “Meiden, er is een stukje taart voor jullie”, zeg ik. “Met een T, een A, een A, een R en een T. Eet smakelijk!”

Ze vertelt dat de kuren iets hebben gedaan en dat de plekken niet groter zijn geworden. “Ik weet wel dat ik niet kan genezen maar dit geeft in ieder geval moed om weer aan de volgende behandeling te beginnen.”

“Vind je het raar?”, vraagt ze even later, “maar het was gisteren zo spannend en na afloop was de opluchting zo groot, dat we gewoon taart hebben gehaald.”

Ik slik en vind ‘t alleen maar ongelofelijk stoer en dapper dat je een feestje weet te vieren als er eentje te vieren is.

Hoewel mijn tactiek is gebaseerd op volledig negeren, is het een hele kunst om te doen alsof hij er niet is. Hij (ja, het is hij) gooit met secure regelmaat bakken koud water over m’n rug. Maar met dezelfde acuratesse weet-ie ook kopjes gloeiendhete vloeistof in mijn richting te smijten. Hij sjort aan m’n spieren en sinds hij achter me aanzit, voelt mijn huid alsof er een tientonner overheen is gereden.

Ik mag ‘m niet.
Ik wil ‘m niet.
En ik moet ‘m heel snel zien kwijt te raken….

Het heeft met het begrip tijd te maken. Dat door gebrek aan tijd en onder invloed van tijdsdruk, het nauwelijk meer mogelijk is je langdurig op iets te concentreren, eenzaam te zijn, ongestoord te zijn, na te denken.
Om terug te komen op de woorden van Kant: als je je niet meer verwondert over de sterrenhemel en je je niet meer bezighoudt met het immateriële, dan wordt ook de weg naar je morele geweten afgesloten. Wanneer je alleen maar wordt opgejaagd door de klok, raak je vervreemd van jezelf, en dus ook van je creativiteit en je ethisch bewustzijn. Prikkelbaarheid en concentratieproblemen liggen op de loer. En voordat je ‘t weet, is stress een onvrijwillig gekozen partner geworden.

De tijd nemen om je te verwonderen over schoonheid en na te denken over moreel handelen, kan alleen vanuit rust. Omdat ik me bewust ben van de waarheid van deze gedachten, heb ik besloten nog meer te genieten van elke sterrenhemel boven me.

Maar omdat ik ook wel een beetje weet hoe het er op de burelen van een dag- of weekblad aan toe gaat, liet ik m’n plaatje vergezeld gaan van een indekkend mailtje. Uit het antwoord van de redacteur bleek wel dat ik het goed had gezien: zonsopgangen én zonsondergangen zijn niet bijster origineel te noemen. Iedereen ziet ze, iedereen fotografeert ze. Nou ja, dacht ik, no big deal. En ik vergat die hele foto.

Logisch dat ik vanavond, toen ik De Katwijksche Post van de mat haalde, gelijk op zoek ging naar ‘mijn paginaatje’ over de Nationale Voorleesdagen. En naar het bericht over de lezing van de schrijfster Jannetje Koelewijn. En naar de leestips. Alles stond er weer keurig in en tevreden bladerde ik nog wat heen en weer.

Tot ik plotseling dat bekende plaatje van die fraaie zonsopkomst zag staan. Voor de zekerheid zochten mijn ogen de naam van de fotograaf. En nee, in de minilettertjes stond niet één van die 22 andere namen te lezen maar gewoon lekker een keertje de mijne.

“Kijk, wie krijgt dit nou voor elkaar?
Vorig jaar ben ik een linkerhandschoen kwijtgeraakt en dit jaar een rechterhandschoen. En nu heb ik dus het ideale koppel over. Met mijn linkerhand red ik me à la Harry Pearce uit Spooks uit allerlei heikele spionage- en terreurachtige situaties en mijn rechterhand komt in actie wanneer er om simpele stoerheid in het leven gevraagd wordt. Ik kan me overal redden en heb nog warme handen ook.”
Vervolgens legt ze uiterst tevreden het ongelijke tweetal in de mand in de gang.

Het “Ben je nu alweer zo’n nieuwe leren handschoen kwijt, sukkel?” heb ik toen maar snel ingeslikt.

Met een zwierige beweging legde mijn collega het uitgeprinte bewijs in de hand van de klant. “Ik heb er nu al zin in”, probeerde deze de tijd tot de lezing van de literatuurschrijver op 11 april alvast in woorden te overbruggen. Een blijde glimlach plooide z’n lippen toen hij nog een moment op zijn pas verworven kaartje keek. Maar toen betrok zijn gelaat.

“Kom ik hier wel mee binnen?”, vroeg hij aarzelend. “Dit is niet te lezen, in ieder geval niet door mij…”.
Mijn collega kon het ook niet lezen. En ik beheerste deze taal evenmin. Even twijfelde ik of de man moest vertellen over een irritante update van het systeem waardoor er een aantal rare foutjes waren geboren die weer snel geëlimineerd moesten worden. Ik deed het maar niet.
“Meneer, natuurlijk komt u binnen. Ik zet mijn handtekening eronder en dan is er geen enkel probleem om straks van Adriaan van Dis te kunnen genieten.” Opgelucht ging de klant huiswaarts.

Nu vraag ik me alleen af of ‘t toch niet verstandig is om even bij meneer Van Dis te informeren of hij nog wel gewoon Nederlands spreekt. Je weet ‘t tenslotte nooit: straks heeft-ie ook een update gehad en dan valt er met mijn handtekening helemaal niets te repareren.